آذربایجانین میللی دیره نیش سیمبولو

نلسون ماندلا قهرمان ملی آفریقای جنوبی، مردی بود که 28 سال زندان را علیه دولت آپارتاید یان اسمیت تحمل کرد و عاقبت پس از رسیدن به آزادی از طرف دولت و ملت خود مورد بیشترین تکریم ها قرار گرفت، و نام او نامی است که حتی برای کودکان مدرسه ای در سراسر دنیا آشنااست و حضور او در هر مجمع و نشست بین المللی موجبات افتخار فراوان برگزارکنندگان آن مجلس است.

اما آنچه آدمی را به تفکر وامیدارد این است که چرا همه ی ما نلسون ماندلا زندانی سیاسی بزرگ را می شناسیم و حتی فیلم سینمایی اش را دیده ایم و نقل نبات رسانه هایمان نام اوست ولی کم نیستند و شاید زیادند کسانی که حتی نامی از صفر قهرمانی معروف به صفرخان، ساوونار ملی، نشنیده اند و جالب است که بدانیم او پرسابقه ترین زندانی سیاسی دنیاست،که با رنج 32 سال زندان در مخوفترین زندان های رژیم شونیست پهلوی، برای رهایی و رفع تبعیض از ملت آذربایجان مبارزه کرد و نهایتا بعد از آزادی او، مقارن با سرنگونی رژیم پهلوی،با او مانند شخصی عادی و بی نام و نشان رفتار شد و او به گوشه ای از تنهایی پرتاب شد،زیرا باز آذربایجان مورد تبعیض بود...

صفر خان در سال 1300 شمسی، در روستای شیسوان از توابع عجبشیر، یکی از شهرهای آذربایجان در خانواده ای کشاورز چشم به جهان گشود و تا سن 20 سالگی نزد پدر کشاورزی کرد و در بیست سالگی در راه مبارزه با فئودالیسم به حرکت ملی آذربایجان ملحق شد و در فرقه ی دموکرات به مقام ماژوری(سروانی) رسید. وی پس از جانفشانی هاو مبارزات بسیار در سال 1325 در پی سرکول قیام دهقانان همراه عدهای از قیام کنندگان متواری شد و به عراق رفت که در آ«جا دستگیر و زندانی شد. دو سال بعد، از زندان عراق گریخت و به ایران بازگشت ودر 18 اسفند همان سال بار دیگر دستگیر شد و به زندان افتاد. درسال 1329 وی را به جرم قیام مسلحانه برای براندازی نظام شاهنشاهی به اعدام محکوم کردند که پس از کودتای 28 مرداد 1332 حکم اعدام او به حبس عبد تقلیل پیدا کرد. او 32 سال حبس را حتی در زندانهای مخوفی مانند زندان برازجان به جان خرید و با وجود درخواست های مکرر و تحت فشار قرار دادن او برای نوشتن نامه ی تقاضای عفو به اعلیحضرت آریامهرو با وجود این که بسیاری از زندانیان سیاسی هم بند او با نوشتن ندامت نامه آزاد شدند، او تن به این ذلت نداد و همان گونه که خود می گوید به امید مردمش رنج اسارت را بر خود هموار کرد تا. با باز شدن در زندانهای ایران زیر فشار جنبش انقلابی مردم در سال 57، به همراه عده ی زیادی از زندانیان سیاسی آزاد شود.

نوشتن از کسی که 32 سال از بهترین سالهای عمرش را در سلول های تاریک و سیاهچالهایم مخوف گذرانده است و حتی لحظه ای به باز گشتن از راهش فکر نکرده است کار راحتی نیست، تحمل 11000 روز زندان و دوری از خانواده و صرف جوانی و میانسالی در راه عقیده، پشتوانه ای بسیار قوی از ایمان تزلزل ناپذیر حاصل از آگاهی اجتماعی و درد آشنا بودن می طلبد. اين آذربايجاني مبارز و نستوه از تبار بابك خرم‌دين ، كور اوغلو ،قاچاق نبي و ستارخان سردار ملي مي‌باشد كه هر يك از آنان براي سعادت و بهروزي خلقشان عمري صادقانه مبارزه كردند و نامي ماندگار يافتند. صفرخان نيز مثل آن قهرمانان ، جاودانه خواهد ماند ، چرا كه او نيز به خاطر رهائي هموطنانش از ظلم و ستم ظالمان ، اين همه رنج زندان و دربدري را تحمل كرد و خم به ابرو نياورد. شخصیت او به حق نماد مقاومت خلق آذربایجان است.

ولی پس از آزادی وی شاهد آن هستیم که ناجوانمردانه تنها گذاشته می شود. در حالی که او جوانی و زندگانی اش را در راه آزادی مردمش فدا کرده بود و هر چه از مال و مکنت و زن و خانواده داشت، در طول 32 سال حبس از دست داده بود و حال نیاز به کمک مردمش داشت. اما او هیچ گاه زبان به اعتراض نگشود و با همان عزت و نفس و متانتش سکوت کرد و بالاخره پس از گذشت بیست و جهار سال از آزادی اش درگذشت و در امام زاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.

بگذارید در شرح کوتاهیمان تنها این را بگوییم تمام مراسماتی که در گرامی داشت یاد وخاطره ی این عزیز هر سال به خصوص سالگرد وفات ساوونار مللی مان برگزار می شود بدون استثنا با دخالت نیروهای امنیتی و اغلب دستگیری چند تن از حضار به هم می خورد.

پس بر ما آذربایجانی ها واجب است که قهرمان ملی خود را به نسل های جدید بشناسانیم و در سطح بین المللی نام صفر قهرمانی را در کنار نام نلسون ماندلا و دیگر قهرمانان تاریخی زنده نگهداریم.

اونو بیزیم ائوه آپاریرلار!

گونلرین بیر گونونده کوچه ایله بیر اؤلو آپاریردیلار . ملادا اوغلو ایله بازارا گئدیردی . اوغلان اؤلونو  گوروب آتاسیندان سوروشور: _ آتا ، او نه دی آداملار چیگینلرینه  آلیب آپاریر لار؟

ملا دئیر : _ اوغلوم ، او دو ننه جاق  آدام ایدی . اما بو گون اولوب هئچ نه.

اوغلان بیر آز فیکره گئدیب ، تازادان سوروشور :_ ایندی او هئچ نه یی هارا آپاریر لار؟

ملا دئیر:_ ایندی او هئچ نه یی آپا ریرلار ائله بیر یئره کی، اوردا  هئچ بیر زاد یوخدور.

اوشاق سوروشور:_ نئجه یانی هئچ بیر زاد یوخدور؟

ملا دئیر :_هئچ بیر زاد  یوخدور،یعنی نه یئمک وار ،نه ایچمک وار،نه،گئیمک وار، نه گولمک وار و نه....

اوشاق آتاسینین سؤزونو کسیب دئیر :_ اوندا ائله بیر دفعه لیک دئنه نکی اونو بیزیم ائوه آپاریر لار.

اوچ آی مهلت

ملانین بیری سینه بورجو واریدی . او آدام چوخ گل _ گئتدن سونرا بیر گون ملانین یاخاسیندان توتوب قاضینین یانینا آپاردی . قاضی ملادان سوروشدو: _ سن آلدیغین بورجونو نیه اؤده میرسن؟

ملا دئدی:_ من کی بورجومو دانمیرام، آمّا ایندی ایکی ایل وار بو آدامدان ایسته میشم منه اوچ آی مهلت ورسین، آمّا او بو ایشه بویون

قویمور.

من سنه دئدیم ده لی سووام،دئمه دیم گیجووام

ملا بیر گون دگیرمانا بوغدا آپاریر. دگیرمانچینین باشی اؤز ایشینه مشغو ل اولدوغو اوچون او فرصت تاپیب هر دن بیر او بیری چوواللارین بوغداسیندان گؤتوروب، اؤز چووالینا تؤکور . دگیرمانچی گؤز آلتی ملانین بو عملینی گؤروب دئییر:_ملا  بو نه ایشدی سن گؤروسن؟

ملا گؤرور ایشین اوستو آچیلیب دئییر :_سن منیم بعضی ایشلریمی حسابا قویما . میه بیلمیسه ن من بیر آز ده لی سووام؟

دگیرمانچی دئییر :_ ایندی کی ده لی سووسان ،بس نییه اؤز بوغدانداد گؤتورب اؤزگه نین چوالینا تؤکمورسن؟

ملا دئییر:_ من سنه دئدیم ده لی سووام، دئمه دیم گیجووام.

هئچ بیزه گلمز

ملایا دئدیلر : _ملا آدروادین چوخ گزین دی.

ملا دئدی :_ هر سوزه اینانسام،بو سؤزوزه اینانمارام.

دئدیلر : _نیه؟

دئدی :_ اگر گزه ین اولسایدی،بیزه ده گله ردی. حال بو کی آی گلیر ،ایل گلیر ،هئچ او بیزه گلمیر.

آللاهین رحمتی

ملانین ائوی قاضینین ائوینه  یاخین ایدی . بیر گون برک یاغیشدا ملا گؤرورکی قاضی چوخ عجله ایله ائوینه طرف قاچیر. ملا باشینی پنجره دن چیخاردیب دئییر :_ جناب قاضی ،سن اؤزون همیشه دئییرسن کی، یاغیش آللاهین رحمتیدیر. آللاهین دا کی رحمتیندن اوز چئویرمک گناهدیر. بس سن اؤزون نییه آللاهین رحمتیندن قاچیرسان ؟

قاضی بو سؤزی ائشیتجک آددیملارینی یاواش لادیر و ائوه چاتاناجاق سویا دوشموش جوجه یه دؤنور. بو ایشدن بیر نئچه گون  سونرا تصادفاً گئنه برک یاغیش یاغیر. بو دفعه ملا بازاردان ائوه گلیرمیش . یاغیش اونو ایسلادیر. ملا اوز قویور قاچماغا .قاضی پنجره دن اونو گؤروب سسله نیر:_ملا ، آدام آللاهین رحمتیندن قاچماز!

ملا قاضینین جوابیندا دئیر :_ جناب قاضی ، سن اؤزون عالیم آدام سان  و یاخشی بیلیر سن  کی،آللاهین رحمتینی آیاخلاماق گناهدیر.من آللاهین رحمتینی آیاخلاماقدان قاچیرام!